Home of the future?

[Beeldcitaat:Arakawa Gins] De bouw probeert op te staan na een crisis die de sector heeft doen schudden op zijn grondvesten en al zijn steunpilaren omver heeft geworpen. Twaalf november was ik op het NVB jaarcongres met meedenkers als Yuri van Geest en Rutger Bregman. Positieve vooruitstrevende boodschap aan een traditionele sector: als je toch net opkrabbelt en het stof van je broek af slaat, bedenk dan meteen een nieuwe koers, want de oude is het antwoord niet op de toekomst. Zo. Succes.

Stenen worden stoffen, huizen worden opspuitingen, prefab puzzels en 3d prints, sloop biedt grondstof voor het nieuwe huis. Ikea voor gevorderden. Transformatie en renovatie zijn de antwoorden van de bouwsector op de huidige tijd. Vernieuwing zit in materiaalgebruik, functiemenging en ketensamenwerking.

Maar een huis blijft een huis! Waar is het huis van de toekomst dan? Au.

Dan komen we tot de vraag. Waarom moet alles veranderen in het productieproces maar blijft het eindproduct een huis? Willen we over 20 jaar nog steeds in een huis wonen? Zitten we vast in de hokjesgedachte van een huis? Een huis heeft de levensduur van 140 jaar! Wat klinkt dat lang, denk ik dan, offspring uit generatie y. Denk aan enkele elementaire zaken: een kind doet er zo’n 18 jaar over om de drempel van het ouderlijk huis over te stappen naar de echte wereld. Een huis wordt gebouwd om meerdere generaties te herbergen en te voorzien van een veilige haven. En het is simpelweg te duur om het voor 20 jaar te bouwen. Denk aan de nieuw gebouwde boerderij van je buurman. DUUR! Dus gelukkig staat die er minimaal 140 jaar, voor meerdere generaties. Maar wil de next generation daar ook wonen? De boerderij is overigens een fantastisch voorbeeld van functiemenging avant la lettre: koeien, die het warm stoken, waardoor je zelf met vrouw en kind lekker warm in de voorkamer zit.

Maar goed. Terug naar de zoektocht waar het om draait. Waarom een huis?

Huizen bieden bescherming tegen het weer, ze bieden veiligheid, vullen een sociale behoefte om samen te zijn met je geliefden, zijn de plek om je voort te planten, met de benodigde privacy die we daar fijn bij vinden.

We wonen met zijn allen gewoon in de piramide van Maslov!

Waar huist dan de vernieuwing? Zoveel mensen zoveel wensen..

De eeuwige nomad wil een andere woning, liefst reizend natuurlijk. De happy single wil een appartement in de big city met de stad als woonkamer. Een bed is al genoeg. Een starter wil wel goedkoop bij zijn vrienden wonen. Studenten willen goedkoop en bijeen, stapelen maar. Senioren: eenzaamheid tegengaan en gedeelde functies. En dan generaliseren we er al lekker op los.

In Texas bouwt een vriendengroep zijn eigen dorp. Het dorp Llano Exit Strategy bestaat uit vier kleine huisjes, waarvan één functioneert als ontmoetingsruimte om samen te koken, eten en te lachen. De woonwijze is duurzaam en goedkoop, 35.000 euro per huisje.

Amerikaans architect Madeline Gins en haar Japanse echtgenoot Shusaku Arakawa ontwierpen reversible destiny lofts. Deze negen appartementen bevinden zich in Mitaka, een voorstad van Tokyo. Ze zijn ontworpen om de bewoners op alle mogelijke manieren fysiek en zintuiglijk uit te dagen, met het doel zo achteruitgang en verval van lichaam en geest te voorkomen en uiteindelijk zelfs de dood op afstand te houden.

Je kunt je lot zelf manipuleren. Bedoeld voor ouderen, veelal bewoond door jongeren.

Nederland zou er zo multikleurig uit kunnen zien als het kleurenpalet aan bevolking haar eigen wensen vrij zou kunnen laten zien. Geen tentenkampen maar vrijplaatsen waar gelijkgestemden bouwen aan hun toekomst.

Gelukkig voor de bouwsector kunnen we dat niet helemaal zelf realiseren, maar hebben we hulp nodig van constructiedenkers en makers. Van robots en 3dprinters. Domoticanen en Styrofoamanen. Wat de bouwsector dan nog meer kan doen? Blijven vragen hoe al die verschilllende gekke mensen willen wonen. De vergrijsde bouwvakker laten meedenken over de nieuwe seniorenwijk: hoe zou hij zelf willen wonen? Van bouwers naar toekomstmakers.

Oja, de laatste brainwave: bij vrijplaatsen hebben we vrijgedachten nodig, ook van de overheid.


Jeanneke Scholtens

Vrouw van een bouwer

Beeld: Arakawa Gins